Gids over het kaakgewricht (TMJ): fysiotherapie bij kaakpijn

Inleiding

Het kaakgewricht, ook wel bekend als TMJ, is het gewricht dat de onderkaak met de schedel verbindt.

Hiermee kun je essentiële bewegingen uitvoeren, zoals praten, kauwen of je mond openen.

Wanneer dit gewricht of de spieren eromheen verstoord raken, kunnen symptomen optreden zoals pijn in de kaak, hoofdpijn, nekklachten of moeite met het openen van de mond.

Fysiotherapie kan helpen om de beweeglijkheid van het gewricht te verbeteren en de daarmee gepaard gaande spierspanning te verminderen.

Wat is het kaakgewricht?

Het kaakgewricht bevindt zich aan weerszijden van het hoofd, net voor de oren.

Het is een van de meest complexe gewrichten van het lichaam, omdat het zowel draaiende als glijdende bewegingen combineert.

Om goed te functioneren, moeten ze gecoördineerd samenwerken:

• het gewricht zelf
• de kaakspieren
• de nekspieren
• sommige spieren van de schedel

Wanneer een van deze elementen verstoord raakt, kunnen er klachten of bewegingsbeperkingen optreden.

Hoe weet je of je mogelijk een kaakgewrichtsprobleem hebt?

Enkele veelvoorkomende symptomen die verband houden met een afwijking van het kaakgewricht zijn:

• pijn in de kaak
• moeite met het openen van de mond
• krakende geluiden of andere geluiden bij het bewegen van de kaak
• pijn bij het kauwen
• spanning in nek en hoofd
• hoofdpijn of migraine

Vaak komen mensen in eerste instantie langs vanwege hoofdpijn of nekpijn, en tijdens het onderzoek blijkt dat de oorzaak verband houdt met de kaak.

Waarom ontstaan er problemen met het kaakgewricht?

Aandoeningen van het kaakgewricht kunnen verschillende oorzaken hebben.

Tot de meest voorkomende behoren:

• spierspanning in de kaak en nek
• bruxisme (tandenknarsen of -klemmen)
• afwijkingen in de beet
• langdurige stress of spanning
• trauma aan de kaak

In veel gevallen spelen meerdere factoren tegelijk een rol.

Hoe kan fysiotherapie helpen?

De fysiotherapeutische behandeling is erop gericht de beweeglijkheid van het gewricht te verbeteren en de daarmee gepaard gaande spierspanning te verminderen.

Dit kan het volgende omvatten:

• manuele therapie aan de kaak
• behandeling van de nekspieren
• behandeling van de schedelspieren
• intraorale technieken wanneer dat nodig is

Het doel is om de druk op het gewricht te verminderen en de functie van de kaak te verbeteren.

Wat houdt een intraorale behandeling in?

In sommige gevallen is het nodig om bepaalde spieren te trainen vanuit de binnenkant van de mond.

Hierdoor kan de diepe spiermassa worden bereikt die van buitenaf niet kan worden behandeld.

Een intraorale behandeling kan helpen om de spieren die betrokken zijn bij het openen en sluiten van de kaak te ontspannen.

Hoewel deze techniek in het begin misschien nog onbekend is voor de patiënt, blijkt ze in bepaalde gevallen vaak zeer effectief te zijn.

Kan TMJ hoofdpijn of migraine veroorzaken?

Ja. Aandoeningen aan het kaakgewricht kunnen spanningen veroorzaken in de spieren van de schedel en de nek.

Deze spanningen kunnen leiden tot:

• hoofdpijn
• migraine
• een drukkend gevoel in het hoofd

Door de beweeglijkheid van de kaak te verbeteren en spierspanning te verminderen, merken veel mensen dat deze symptomen afnemen.

Samenwerking met andere specialisten

In sommige gevallen wordt de behandeling van het kaakgewricht uitgevoerd in samenwerking met tandartsen die gespecialiseerd zijn in dit gewricht.

Dit kan het gebruik van beugels omvatten of het beoordelen van andere aspecten die verband houden met de beet.

Door de samenwerking tussen professionals kan het probleem grondiger worden aangepakt.

Hoeveel sessies zijn er nodig?

Het aantal sessies hangt af van het individuele geval.

Sommige mensen merken al na een paar sessies verbetering, terwijl in andere gevallen een meer geleidelijke behandeling nodig is.

Tijdens het eerste consult wordt elk geval afzonderlijk bekeken om de meest geschikte behandeling te kunnen bepalen.

Veelvoorkomende fouten bij kaakpijn

Sommige mensen wachten lang voordat ze een arts raadplegen, omdat ze denken dat de pijn in de kaak vanzelf wel overgaat.

Andere veelvoorkomende fouten zijn:

• de symptomen lange tijd negeren
• alleen de hoofdpijn behandelen zonder de kaak te onderzoeken
• Niet gebruiken als het moeilijk is om de mond te openen

Een grondige beoordeling maakt het mogelijk vast te stellen of het kaakgewricht een rol speelt bij het probleem.

Wanneer moet je naar de fysiotherapeut gaan voor TMJ-klachten?

Het is raadzaam om een arts te raadplegen wanneer de volgende symptomen optreden:

• aanhoudende pijn in de kaak
• moeite met het openen of sluiten van de mond
• krakende geluiden die gepaard gaan met pijn
• hoofdpijn als gevolg van kaakspanning

Een onderzoek maakt het mogelijk om de werking van het gewricht te beoordelen en de meest geschikte behandeling te kiezen.

Behandeling van de kaakgewrichtsaandoening

Als je last hebt van je kaak, pijn bij het kauwen of vaak hoofdpijn, kan een fysiotherapeutisch onderzoek helpen vaststellen of het kaakgewricht hierbij een rol speelt.